Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔΤ2) είναι μία χρόνια μεταβολική νόσος, η οποία χαρακτηρίζεται από αντίσταση στην ινσουλίνη και προοδευτική δυσλειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος. Αποτελεί τη συχνότερη μορφή διαβήτη και σχετίζεται άμεσα με τον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Να τονισθεί πως αφορά περίπου το 90-95% των περιπτώσεων διαβήτη παγκοσμίως. Η συχνότητά του αυξάνεται με την ηλικία και επηρεάζεται σημαντικά από παραμέτρους όπως η παχυσαρκία, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας και το γενετικό υπόβαθρο. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συνεχώς αυξανόμενη διάγνωση του τύπου 2 σε παιδιά και εφήβους.
Η έναρξη του ΣΔΤ2 είναι σταδιακή και μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματική για χρόνια. Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
– Πολυδιψία και πολυουρία
– Αυξημένη όρεξη ή απώλεια βάρους
– Κόπωση και δυσκολία συγκέντρωσης
– Θολή όραση
– Συχνές λοιμώξεις ή καθυστερημένη επούλωση τραυμάτων
Πολλοί ασθενείς διαγιγνώσκονται τυχαία κατά τη διάρκεια προληπτικού ελέγχου ή μετά την εμφάνιση επιπλοκών.
Τα διαγνωστικά κριτήρια είναι τα ίδια με εκείνα του τύπου 1:
– Γλυκόζη νηστείας μεγαλύτερη ή ίση με 126 mg/dL
– Τιμή γλυκόζης 2 ώρες μετά από δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη (OGTT) μεγαλύτερη ή ίση με 200 mg/dL
– Τυχαία γλυκόζη μεγαλύτερη ή ίση με 200 mg/dL με συμπτώματα
– Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) μεγαλύτερη ή ίση με 6,5%
Στον τύπο 2, απουσιάζουν συνήθως τα αυτοαντισώματα, ενώ συχνά συνυπάρχουν στοιχεία του μεταβολικού συνδρόμου (υπέρταση, παχυσαρκία, υπερλιπιδαιμία).
Η θεραπεία του ΣΔΤ2 είναι πολυπαραγοντική και εξατομικευμένη και περιλαμβάνει:
– Τροποποίηση τρόπου ζωής: διατροφή, άσκηση, απώλεια βάρους
– Από του στόματος αντιδιαβητικά φάρμακα (π.χ. μετφορμίνη, αναστολείς SGLT2, αγωνιστές GLP-1)
– Ινσουλίνη σε προχωρημένα στάδια ή όταν η γλυκαιμική ρύθμιση δεν επιτυγχάνεται αλλιώς
– Εκπαίδευση και ενεργή συμμετοχή του ασθενούς στη λήψη αποφάσεων
Η θεραπεία στοχεύει στη ρύθμιση της γλυκόζης αλλά και στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Είναι γεγονός πως η καθυστερημένη διάγνωση ή η ανεπαρκής ρύθμιση μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές:
Μικροαγγειακές επιπλοκές
– Διαβητική νεφροπάθεια με πιθανή εξέλιξη σε χρόνια νεφρική νόσο
– Αμφιβληστροειδοπάθεια με κίνδυνο απώλειας όρασης
– Νευροπάθεια με αισθητικές και κινητικές διαταραχές, αυξημένο κίνδυνο ελκών και ακρωτηριασμών
Μακροαγγειακές επιπλοκές
– Στεφανιαία νόσος και έμφραγμα του μυοκαρδίου
– Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια
– Περιφερική αγγειοπάθεια
Η καλή ρύθμιση του σακχάρου, της αρτηριακής πίεσης και των λιπιδίων μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο αυτών των επιπλοκών.
Η πρόγνωση της νόσου είναι πολύ καλή εφόσον υπάρχει μακροχρόνια παρακολούθηση, ενεργός διαχείριση, κατάλληλη ιατρική υποστήριξη και συμμόρφωση του ασθενούς στις οδηγίες. Ένα ολοκληρωμένο θεραπευτικό πλάνο προλαμβάνει επιπλοκές και εξασφαλίζει βελτιωμένη ποιότητα ζωής.